Doszukując się genezy słowa budżet możemy znaleźć informację, że pochodzi z łacińskiego bulga, oznaczającego skórzany mieszek przeznaczony do zbierania dochodów. Termin ten znalazł odpowiedniki w innych językach. Najogólniej stwierdzić można, że budżet państwa to jedno z najważniejszych działań podejmowanych przez politykę kraju. Jest to niejako plan polityczny, którego sedno i cel sprowadza się do odpowiedniego zaplanowania kwestii finansowych. Wydatki państwa mają być zaplanowane racjonalnie, zgodnie z rzeczywistymi możliwościami i potrzebami. Niewiele trzeba, aby niewłaściwie podjęte czynności dotyczące kwestii finansowych doprowadziły do długów czy też deficytów.
Jest to szczególnie ważne i trudne zagadnienie dla tych państw, których dochody nie są znacząco wysokie, a które borykają się z permanentnym brakiem środków pieniężnych określanych mianem finansów publicznych. Przykładów państw borykających się z wciąż istniejąca i pogłębiającą się „dziurą budżetową” nie brakuje. Dlatego też tak szczególnie, tym krajom zalecana jest ostrożność w podejmowaniu decyzji mających wpływ na kształt finansów państwa. Istotne, aby budżet był dobrze przemyślany, bowiem ma być podstawą, zaczątkiem działań realizowanych przez kolejne miesiące. To dzięki niemu można zweryfikować na ile działania w nim zaplanowane zostały zrealizowane w danym okresie czasu. Analiza informacji w nim zawartych i kontrola podejmowanych na jego podstawie czynności stanowią najcenniejsze źródło wiedzy o poniesionych porażkach czy też odniesionych sukcesach.
Weryfikacja błędów pozwoli na uniknięcie ich w przyszłości. Budżet ustalany jest na określony czas. Co roku (tzw. rok budżetowy) tworzy się nowy plan budżetowy, który uchwalany jest jako ustawa budżetowa. Kolejno ogłaszany jest w Dzienniku Ustaw i zyskuje rangę aktu prawnego. Dzięki temu ustawa budżetowa może zostać wcielona w życie, czym zajmują się odpowiednie organy wykonawcze, realizując ją zgodnie z przyjętymi w niej ustaleniami. Termin budżet państwa jest w swej istocie niezwykle złożony, bowiem odnosząc go do kwestii ekonomicznej, będziemy postrzegali go jako pewne środki finansowe. W znaczeniu prawnym stanowi akt normatywny. Jest ustawą wysokiej rangi. Całkiem odmiennie potraktujemy go, biorąc pod uwagę wszelkie działania kluczowe dla istnienia, realizacji i przestrzegania budżetu, czyli to wszystko co składa się na gromadzenie i wydatkowanie środków budżetowych.